Aktualności


60-lecie Oddziału ZLP w Zielonej Górze – podsumowanie

13 października 1961 roku uchwałą Zarządu Głównego Związku Literatów Polskich powołano do życia, jako 13 w kraju, zielonogórski Oddział ZLP, wcześniej niż w takich miejscowościach jak Rzeszów, Koszalin, Białystok… 4 listopada tego roku w Zielonej Górze nastąpiła inauguracja działalności nowego Oddziału, składającego się z 6 członków-założycieli, a dwa dni później ukonstytuował się jego pierwszy zarząd, na czele którego stanął Bolesław Soliński, ówczesny redaktor naczelny dwutygodnika „Nadodrze”. Wśród pierwszych, przyjętych w poczet ZLP członków znaleźli się Janusz Koniusz, Zdzisław Morawski, Eugeniusz Wachowiak, Irena Dowgielewicz i Henryk Szylkin – pionierzy lubuskiej literatury oraz Włodzimierz Korsak – gawędziarz i przyrodnik, przedwojenny członek Związku oraz Bronisława Wajs znana jako Papusza – pierwsza na świecie romska poetka, najbardziej rozpoznawalna dziś autorka lubuska.

Obchody 60-lecia

Pierwsza część obchodów jubileuszu 60-lecia Oddziału ZLP zainaugurowana została 13 X 2021 r. w Bibliotece Uniwersytetu Zielonogórskiego. Najpierw otwarto wystawę fotograficzno-książkową „Literaci Oddziału ZLP 1961-2021 – Dorobek literacki członków ZLP w Zielonej Górze” dokumentującą dorobek najwybitniejszych zmarłych pisarzy, którzy byli jego członkami, jak: Andrzej K. Waśkiewicz, Zygmunt Trziszka, Mieczysław Warszawski, prof. Jan Kurowicki, dr Michał Kaziów, Tadeusz Jasiński, Jan Gross, Ireneusz K. Szmidt, Kazimierz Furman, Witold Niedźwiecki czy Bronisław Słomka. Wystawę przygotowaną przez Donatę Wolską – córkę pioniera literatury lubuskiej Janusza Koniusza i Roberta Rudiaka, otworzyła dyrektor książnicy Ewa Adaszyńska.

Następnie w Sali Konferencyjnej biblioteki odbyła się sesja literacko-naukowa pt. „Literatura osadnicza jako narracja założycielska Ziemi Lubuskiej”, która miała się odbyć już w roku ubiegłym z okazji 100-lecia ZLP, jednak z uwagi na pandemię przeniesiono ją na tegoroczne obchody jubileuszu Oddziału. W trakcie konferencji wystąpili pracownicy naukowi Uniwersytetu Zielonogórskiego: prof. dr hab. Małgorzata Mikołajczak – współorganizatorka konferencji, prof. dr hab. Wiesław Hładkiewicz, dr Kamila Gieba, dr Katarzyna Meller-Rebelska z Uniwersytetu A. Mickiewicza, Barbara Nau z Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku i przedstawiciele ZLP: dr Robert Rudiak – prezes Oddziału zielonogórskiego, Eugeniusz Kurzawa – prezes honorowy ZLP w Zielonej Górze, Andrzej S. Cieślak prezes Oddziału ZLP w Olsztynie. Obecna była również prezes Oddziału ZLP w Koszalinie Ludmiła Janusewicz.

Wystąpienia naukowe

Profesor Mikołajczak przypomniała postać niedawno zmarłego prof. Czesława P. Dutki – teoretyka i socjologa literatury, który wiele pracował naukowo w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. T. Kotarbińskiego w Zielonej Górze, gdzie pełnił funkcję prodziekana Wydziału Humanistycznego, a następnie jako pierwszy rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu. Z kolei Barbara Nau przypomniała postać Eugeniusza Paukszty z Poznania, piewcy i epika Ziem Odzyskanych, pierwszego pisarza, który w latach 50. wprowadził Ziemię Lubuską i jej stolicę na karty literatury krajowej oraz wspomagał merytorycznie krystalizujące się w Zielonej Górze środowisko literackie. Konferencję zakończyła debata z udziałem pisarzy – Zofii Mąkosy i Alfreda Siateckiego.

Stan kadrowy zielonogórskiego Oddziału ZLP w październiku 2021 r. wynosił 30 osób, gdyż nową członkinią została Halina Bohuta-Stąpel, poetka, autorka ballad, legend, fraszek, satyr i limeryków oraz słuchowisk. Wydała sześć tomików wierszy oraz zbiorki scenariuszy i esejów, a także wydała płytę z piosenkami kabaretowymi. Członkami zielonogórskich struktur ZLP są pisarze pochodzący głównie z południowej części województwa lubuskiego, ale także autorzy zamieszkali w województwach ościennych: wielkopolskim i dolnośląskim. Pisarze z północnej części województwa lubuskiego należą do Oddziału w Gorzowie Wielkopolskim, wyodrębnionym ze struktur zielonogórskich najpierw jako Klub Literacki ZLP, a założonym w 2004 r. jako 22 oddział terenowy w kraju.

Odznaczenia

26 października 2021 roku w Sali Kolumnowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze w trakcie uroczystej sesji sejmiku lubuskiego wręczone zostały przez przewodniczącego sejmiku i marszałka lubuskiego Odznaki Honorowe Za Zasługi dla Województwa Lubuskiego. Przyznano je sześciu pisarzom lubuskim: Władysławowi Klępce, Alfredowi Siateckiemu i Zbigniewowi Kozłowskiemu za 2020 r. i Katarzynie Jarosz-Rabiej, Jolancie Pytel i Robertowi Rudiakowi za 2021 r.

Z kolei 25 listopada na wniosek zielonogórskiego Zarządu Oddziału ZLP Sejmik Dolnośląski uhonorował we Wrocławiu dwóch pisarzy zamieszkałych w Głogowie – Tadeusza Kolańczyka i Krzysztofa Jelenia, wręczając im Srebrne Odznaki Honorowe Za Zasługi dla Województwa Dolnośląskiego. Również na wniosek zielonogórskiego Oddziału ZLP kolejny jego członek został wyróżniony, bowiem Sejmik Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu swoją Odznakę Honorową Za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego przyznał Adamowi Żuczkowskiemu z Wolsztyna.

Gala literacka - Nagroda Waśkiewicza

Druga część obchodów jubileuszowych Oddziału połączona była z XII Galą Literacką, która tradycyjnie odbyła się w ostatni piątek, 26 listopada w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze. Tegoroczną galę Oddział ZLP współorganizował z Towarzystwem Miłośników Zielonej Góry „Winnica”, które od siedmiu lat przyznaje własne nagrody literackie. Galę rozpoczęto od wręczenia przez wojewodę lubuskiego odznaczeń Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – brązowy medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis otrzymali prof. Wiesław Hładkiewicz i dr Robert Rudiak, a Odznakę Honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej poetka i redaktorka Jolanta Pytel.

Odznaczenia branżowo-związkowe, czyli Odznaki Honorowe ZLP dla pisarzy-członków Oddziału o najdłuższym stażu wręczył prezes Zarządu Głównego ZLP w Warszawie Marek Wawrzkiewicz. Srebrne Odznaki otrzymali: dr Włodzimierz Kwaśniewicz – wiceprezes, Katarzyna Jarosz-Rabiej – sekretarz, Dorota Muszyńska, Adam Żuczkowski i Alfred Siatecki, były prezes Oddziału w latach 1992-1996 i autor z drugim najdłuższym stażem związkowym (od 1985 r.), natomiast Złote – redaktor Anna Sobecka z Gdańska i prezes Oddziału dr Robert Rudiak – członek ZLP od blisko 30 lat.

Po raz dwunasty Kapituła pod przewodnictwem prof. dr hab. Małgorzaty Mikołajczak przyznała Nagrodę Literacką im. Andrzeja K. Waśkiewicza. W tym roku otrzymał ją Krzysztof Fedorowicz – poeta, prozaik, eseista, nominowani zaś zostali: powieściopisarka Zofia Mąkosa, dwukrotna zdobywczyni Wawrzynu i Marcin Radwański, prozaik i poeta, autor powieści sensacyjnych. Fedorowicz to autor lub współautor dziesięciu książek i arkuszy poetyckich, członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, na co dzień zajmujący się uprawą winorośli i produkcją wina. Kryształową statuę i dyplomy wręczyli wspólnie: red. Anna Sobecka – wdowa po patronie nagrody i prezes honorowy Eugeniusz Kurzawa.

Pozostałe laury

Po raz trzeci wręczono także uznaniowe nagrody – Laur Literacki im. Janusza Koniusza. W tym roku statuetki wręczone przez Donatę Wolską powędrowały do gości spoza Zielonej Góry – dr Krystyny Kamińskiej z Gorzowa Wielkopolskiego, krytyczki literackiej i redaktor naczelnej „Pegaza Lubuskiego” oraz prezesa ZLP Marka Wawrzkiewicza za wieloletnie wspieranie działań środowisk pisarskich na Ziemi Lubuskiej.

Nagrody przyznawane przez Towarzystwo „Winnica” w tym roku trafiły w ręce dwóch twórców zielonogórskich. Kapituła pod przewodnictwem prezesa TMZG „Winnica” Ryszarda Błażyńskiego przyznała Zielonogórską Nagrodę Literacką „Winiarka” prozaikowi Przemysławowi Piotrowskiemu, autorowi poczytnych powieści kryminalnych, thrillerów politycznych i horrorów w ostatnim czasie sygnowanych przez wydawnictwo Czarna Owca. Piotrowski to były dziennikarz „Gazety Lubuskiej”, autor dziesięciu książek, tegoroczny laureat Nagrody Kulturalnej Prezydenta Miasta Zielona Góra.

W kategorii zbiorowej Zielonogórską Nagrodę Literacką „Winiarka” przyznano po raz drugi, w tym roku otrzymała ją Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, a statuetkę winiarki z rąk prezesa Towarzystwa odebrał rektor UZ prof. dr hab. Wojciech Strzyżewski. Oficyna UZ kierowana przez Franciszka Ruńca w ostatnich latach wydaje poza książkami naukowymi także publikacje beletrystyczne, nagradzane w konkursach za walory edytorskie, a ich autorzy otrzymywali lub byli nominowani do regionalnych nagród literackich.

Towarzystwo „Winnica” ufundowało także nagrody dla laureata Konkursu Literackiego na Utwór o Zielonej Górze, czyli statuetką, nagrodę finansową i wydanie książki. Jury w składzie prof. UZ dr hab. Marta Ruszczyńska, Eugeniusz Kurzawa i Alfred Siatecki nagrodziło troje autorów. Zwycięzcą konkursu został zielonogórski historyk, satyryk i autor komiksów Igor Myszkiewicz, a nominacje uzyskali: Klaudia Potoczek z Krzeszowic koło Krakowa i Eugeniusz Adam Lutycz z Krosna Odrzańskiego.

Galę swoją obecnością zaszczycili m.in. wicewojewoda lubuski dr Wojciech Perczak, kierownik Departamentu Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego Włodzimierz Mazurkiewicz i prezes Oddziału ZLP w Poznaniu Ares Chadzinikolau.

Promocja, wydawnictwa

Jako przerywnik muzyczny gali wystąpił zespół Atawizm, którego wokalistką jest Zofia Ścigaj, która śpiewała liryczne piosenki. Zosia jest uczennicą liceum, gra na gitarze, sama tworzy teksty utworów i komponuje muzykę, a także pisze wiersze i zamierza rozwijać swoje uzdolnienia artystyczne i pasje poetyckie.

W czasie uroczystości promowano również najnowsze publikacje Towarzystwa „Winnica” i Oddziału ZLP – najnowszy numer czasopisma „Na Winnicy” redagowanego przez Alfreda Siateckiego oraz almanach członków ZLP – „Literackie początki… Wypowiedzi i utwory pisarzy lubuskich” pod redakcją Roberta Rudiaka, a także zbiór materiałów pokonferencyjnych „Literatura osadnicza jako narracja założycielska Ziemi Lubuskiej” pod redakcją naukową prof. Wiesława Hładkiewicza i dr. Roberta Rudiaka wydany przez Uniwersytet Zielonogórski i ZLP. Oba wydawnictwa ukazały się w ramach obchodów jubileuszowych Oddziału ZLP z bogatym serwisem zdjęciowym oraz rysem historycznym zielonogórskiego Oddziału i aktualnymi wykazami statystyczno-personalnymi.

Spośród 76 autorów, którzy byli członkami zielonogórskich struktur w latach 1961-2021, 35 już nie żyje, a 12 odeszło do innych oddziałów ZLP (Gorzów Wlkp. i Poznań) lub do SPP, bądź całkowicie zrezygnowało z członkostwa. Oddział przez ten czas miał siedmiu prezesów, wydał kilkadziesiąt książek, antologii, almanachów i różnych publikacji, wydaje własny kwartalnik „Pasje Literackie” i filmy dokumentalne o pisarzach lubuskich, upamiętnia zmarłych i zasłużonych dla Związku twórców, współorganizuje kilka konkursów literackich (im. E. Paukszty w Kargowej i o Laur Dziewina w Żarach) i jest partnerem wydarzeń kulturalnych (Lubuski Wawrzyn Literacki, Festiwal Literacki Proza Poetów im. Anny Tokarskiej). Za swoją działalność otrzymał m.in. zespołową Nagrodę Kulturalną Prezydenta Miasta Zielona Góra, Odznakę Honorową Za Zasługi dla Województwa Lubuskiego i Zielonogórską Nagrodę Literacką „Winiarka”.

Robert Rudiak

Na górnym zdjęciu: publiczność zgromadzona na Gali literackiej, na dwóch dolnych: moment wręczania nagród K. Fedorowiczowi oraz K. Kamińskiej i M. Wawrzkiewiczowi

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

W wieku 86 lat zmarł nasz kolega Zbigniew Ryndak (17 III 1935 - 3 XII 2021). Został pochowany na zielonogórskim cmentarzu przy ul. Wrocławskiej. Był dziennikarzem, pisarzem, felietonistą.

Informacje biograficzne - w tejże witrynie oddziału ZLP (patrz: członkowie oddziału).

Gala odbyła się 26 listopada 2021

12. Nagroda Literacka ZLP im. Andrzeja K. Waśkiewicza

Krzysztof Fedorowicz laureatem Nagrody!

Kapituła Nagrody (składająca się z laureatów lat poprzednich) po dyskusji i podliczeniu głosów zdecydowała, iż nominacje do Nagrody otrzymali (w kolejności alfabetycznej): Krzysztof Fedorowicz, Zofia Mąkosa, Marcin Radwański. Spośród tej trójki wskazano na głównego laureata, a został nim Krzysztof Fedorowicz za całokształt twórczości m.in. z uwzględnieniem ostatniej jego książki pt. "Zaświaty". Nagrodę wręczyła wdowa po A. K. Waśkiewiczu Anna Sobecka.

Przypomnijmy, iż Nagroda Literacka ZLP została utworzona w 2010 r. przez zarząd oddziału ZLP. Od 2015 r. nosi imię Andrzeja K. Waśkiewicza, wybitnego poety, literaturoznawcy, krytyka i edytora, związanego ongiś z oddziałem zielonogórskim ZLP.

W tej edycji Nagrody rozpatrywano następująco zgłoszenia:

*Hanna Bilińska-Stecyszyn - gubinianka, absolwentka WSP, zgłoszona za debiut powieściowy pt. „Wbrew pozorom”, który ukazał się w br. warszawskim wydawnictwie „Silver”.

*Maria Borcz - Kropka znad i - tom wierszy gorzowianki. Książka ukazała się w lutym br.

*Krystyna Caban - z Gorzowa Wlkp., tom wierszy Igraszki z bezsilnością.

*Maciej Dudziak - gorzowianin napisał książkę pt. Tomek na Alasce, jako ciąg dalszy przygód Tomka, stworzonych ongiś przez Alfreda Szklarskiego. Stylizacja na XIX-wieczną powieść przygodową.

*Krzysztof Fedorowicz - zielonogórzanin prowadzący winnicę w Łazie koło Zaboru, absolwent UZ, ostatnio wydał książkę prozatorską „Zaświaty”.

*Jerzy Gąsiorek (Gąsior) - gorzowianin, wydał w styczniu br. tom wierszy pt. Chcę do nieba. To 12 tom z serii, jaką autor wydaje od 2001 r. w takiej samej formie graficznej. Wiersze - notatki z codzienności.

*Krzysztof Jeleń - z Głogowa. Zbiór wierszy pt. „40 lat minęło” z lat 1981-2021, w związku z 40-leciem pracy twórczej.

*Krzysztof Koziołek - zielonogórzanin, absolwent UZ, w 2021 r. wydał pozycje "Imię Pani. Misja" (wyd. Manufaktura Tekstów) i "Biały pył" (wyd. Agora).

*Zofia Mąkosa - urodzona w Kargowej, mieszkająca w gminie Siedlec, absolwentka UZ, zgłoszona jako autorka trylogii „Wendyjska winnica”, szczególnie za tom „Winne miasto” wydany w 2019 r. przez oficyną „Książnica”.

*Przemysław Piotrowski - zielonogórzanin, absolwent UZ, autor wielu powieści, wśród nich poczytnego cyklu z Igorem Brudnym, których akcja dzieje się w Zielonej Górze, m.in. „Piętno”, „Cherub” i „Sfora” oraz wydanych w 2021 r. „Krew z krwi” i „Matnia”.

*Marcin Radwański – zielonogórzanin, autor 4 powieści i 4 zbiorów opowiadań, wśród nich wydanego w 2021 r. zbioru "W objęciach pisarza”.

*Aldona Reich - zielonogórzanka, absolwentka UZ, autorka cyklu powieściowego z Tomaszem Radwanem, za powieści „Utopiec”, „Strzyga” i „Bebok” oraz „Życie.2”.

*Marceli Tureczek - pracownik naukowy UZ, regionalista, wydał w br. w bibliotece woj. w Gorzowie Pogranicze. Przeszłość bez historii....

*Marek Lobo Wojciechowski - gorzowianin w marcu br. wydał Rozdanie”,

powieść osadzoną w realiach naszego świata.

*Barbara Wysoczańska - absolwentka UZ, autorka powieści „Narzeczona nazisty”.

======================================================

NOWI CZŁONKOWIE

Halina Bohuta-Stąpel została nową członkinią naszego oddziału ZLP! Gratulacje!

Nagroda "Winiarki" dla naszego oddziału ZLP!!!

W środę, 28 października 2020 r. w bibliotece wojewódzkiej im. Norwida odbyła się gala Nagrody Literackiej "Winiarka". Laury przyznaje Towarzystwo Miłośników Zielonej Góry "Winnica".

W tym roku po raz pierwszy przyznano nagrodę zbiorową, którą otrzymał właśnie nasz oddział ZLP. Warto dodać, iż nagrodę indywidualną "Winiarki" otrzymał poeta i plastyk Władysław Klępka, również członek oddziału zielonogórskiego ZLP.

Oby tak dalej!

TABLICA PAMIĄTKOWA Michała Kaziowa - wmurowana

W poniedziałek,14 września, z inicjatywy Związku Literatów Polskich odbyła się w Zielonej Górze uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej Michałowi Kaziowowi.

Tablicę umieszczono na elewacji budynku przy ul. Sucharskiego 12, gdzie ociemniały i bezręki pisarz mieszkał przez niemal ćwierć wieku (1974-2001), najpierw z Haliną Lubicz-Kirszke, a następnie z małżonką Stefanią.

Odsłonięcia tablicy dokonali wspólnie - wiceprezydent miasta Dariusz Lesicki, wdowa po pisarzu Stefania Kaziów i Robert Rudiak - prezes oddziału ZLP. Obecni byli także pisarze, działacze kultury, rodzina, znajomi i sąsiedzi, m.in. poeta i krytyk Czesław Sobkowiak z SPP, długoletni sekretarz Kaziowa, prozaik i i dziennikarz Alfred Siatecki z ZLP i prof. dr hab. Wiesław Hładkiewicz z Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Moment odsłonięcia tablicy na bloku przy ul. Sucharskiego

Przemawiają prezes oddziału ZLP Robert Rudiak i wiceprezydent miasta Dariusz Lesicki

Haniebne decyzje rządzących

LIKWIDACJA NAZW ULIC UPAMIĘTNIAJĄCYCH WYBITNYCH POLSKICH PISARZY

Łódź: Likwidacja ulic: Rudnickiego, Szenwalda, Kruczkowskiego, Standego, Wandurskiego. Woj. dolnośląskie: Wrocław, Chojnów, Dzierżoniów, Marcinowice, Oborniki Śląskie, Polanica Zdrój, Świdnica, Wałbrzych – likwidacja ulic Kruczkowskiego. Woj. śląskie: Katowice – likwidacja pl. Szewczyka, Częstochowa – likwidacja ul. Kruczkowskiego, Mysłowice – likwidacja ul. Rudnickiego, Ruda Śląska – likwidacja ul. Kruczkowskiego, Zabrze – likwidacja ulic Kruczkowskiego i Szenwalda, Racibórz – likwidacja ul. Kruczkowskiego, Łazy – likwidacja ul. Kruczkowskiego. Woj. wielkopolskie: Środa Wlkp., Września – likwidacja ulic Kruczkowskiego. Warszawa: Likwidacja ul. Kruczkowskiego. (wykaz sporządzony przez Grzegorza Wiśniewskiego z ZG ZLP na podstawie artykułów i notatek prasowych, być może niepełny)

„PISARZE WYKLĘCI” umieszczeni w 2017 r. na liście IPN; warto zwrócić uwagę na niektóre daty i miejsca śmierci pisarzy (w ZSRR): Julian BRUN - ur. 21. IV. 1886 r. w Warszawie, zm. 28. IV. 1942 r. w Saratowie; Bruno JASIEŃSKI - ur. 17. VII. 1901 r. w Klimontowie koło Sandomierza, zm. 17. IX. 1938 r. w Moskwie; Leon KRUCZKOWSKI - ur. 28. VI. 1900 r. w Krakowie, zm. 1. VIII. 1962 r. w Warszawie; Lucjan RUDNICKI - ur. 2. I. 1882 r. w Sulejowie k. Piotrkowa Trybunalskiego, zm. 8. VI. 1968 r. w Warszawie; Stanisław Ryszard STANDE - ur. 16. XI. 1897 r. w Warszawie, zm. 1. XI. 1937 r. w ZSRR; Lucjan SZENWALD - ur. 13. III. 1909 r. w Warszawie, zm. 22. VIII. 1944 r. koło Kurowa pod Lublinem; Wilhelm SZEWCZYK - ur. 5. I. 1916 r. w Czuchowie koło Rybnika, zm. 8. VI. 1991 r. w Katowicach.